Ontslag via UWV
Het UWV is verplicht bij twee ontslaggronden:
1. Bedrijfseconomische noodzaak: reorganisatie, structurele omzetdaling, bedrijfssluiting.
2. Langdurige arbeidsongeschiktheid, na 104 weken ziekte.
Voor andere redenen zoals disfunctioneren, verstoorde arbeidsrelatie, moet de werkgever naar de kantonrechter.
Zo verloopt de UWV-procedure
- Aanvraag indienen
De werkgever uploadt het A-formulier. - Reactie werknemer
U krijgt twee weken om schriftelijk verweer te voeren. - Repliek & dupliek
Afhankelijk van de zaak, kan nog één schriftelijke ronde volgen. Een zitting is zeldzaam. - Beslissing
Het UWV beslist meestal binnen vier tot zes weken. Bij toewijzing volgt opzegging met de contractuele of wettelijke opzegtermijn.
Wat moet de werkgever aantonen?
Bij ontslag via het UWV moet de werkgever aantonen dat het dossier volledig is. Zonder een concreet verbeterplan of een goed gedocumenteerde conflicthistorie is de kans op afwijzing groot. Daarnaast werkt een realistische vergoedingseis in het voordeel; een te hoge claim staat vaak haaks op de proceskansen. Ten slotte voorkomt een grondige voorbereiding op de zitting verrassingen—wie weet welke vragen de rechter doorgaans stelt, staat sterker.
Rechten van de werknemer bij ontslag
Transitievergoeding
Wordt het ontslagverzoek door het UWV toegewezen, dan heeft u in principe recht op de wettelijke transitievergoeding. De hoogte is afhankelijk van uw bruto-maandsalaris en het aantal dienstjaren.
Bedenktijd bij een VSO
Stemt u tijdens de UWV-procedure alsnog in met een vaststellingsovereenkomst, dan krijgt u automatisch veertien kalenderdagen bedenktijd. Binnen die termijn kunt u, zonder opgave van redenen, schriftelijk laten weten dat u zich bedenkt; de VSO vervalt dan en uw arbeidsovereenkomst blijft in stand.
De kantonrechter
Bent u het niet eens met de beslissing van het UWV, dan kunt u binnen twee maanden na de ontslagvergunning een verzoekschrift indienen bij de kantonrechter. U vraagt dan of het dienstverband moet worden hersteld of, als terugkeer niet wenselijk is, om een aanvullende billijke vergoeding.
Veelgemaakte fouten bij ontslag via UWV
1. Verkeerde ontslaggrond kiezen
Werkgevers dienen soms een UWV-aanvraag in terwijl de feitelijke reden (bijvoorbeeld disfunctioneren of een verstoorde arbeidsrelatie) eigenlijk onder de kantonrechter valt. Het UWV wijst zo’n verzoek af, waardoor kostbare tijd verloren gaat en het loon moet worden doorbetaald.
2. Geen verweer indienen
Werknemers denken geregeld dat verweer “toch geen zin heeft” en laten de twee weken reactietijd onbenut. Zonder schriftelijke reactie neemt het UWV echter aan dat u instemt, waardoor onderhandelingsruimte voor een betere vaststellingsovereenkomst of hogere vergoeding verloren gaat.
3. Onvolledige herplaatsingsonderbouwing
Bij bedrijfseconomisch ontslag of langdurige arbeidsongeschiktheid moet de werkgever aantonen dat herplaatsing, al dan niet met scholing, niet mogelijk is. Ontbreken functie-overzichten, zoek-rapportages of opleidingsvoorstellen, dan volgt afwijzing of, in het ergste geval, een loonsanctie van maximaal 52 weken loondoorbetaling.
Veelgestelde vragen over ontslag via het UWV
Wanneer loopt een ontslagprocedure via het UWV?
In Nederland is het ontslagrecht strikt verdeeld in twee routes. De route via het UWV is wettelijk verplicht bij twee specifieke ontslagredenen: bedrijfseconomische omstandigheden (bijvoorbeeld door een reorganisatie, slechte financiële resultaten of bedrijfsbeëindiging) en bij langdurige arbeidsongeschiktheid (als u langer dan 104 weken ziek bent). Bij persoonlijke ontslagredenen loopt de route via de kantonrechter. Uw werkgever kan dus niet zelf kiezen naar welke instantie hij stapt; de wet dicteert de route. Bij het UWV vraagt de werkgever schriftelijk een ‘ontslagvergunning’ aan. Alleen met deze officiële vergunning mag uw werkgever de arbeidsovereenkomst vervolgens eenzijdig opzeggen, mits de werkgever uiteraard toestemming van het UWV heeft gekregen.
Hoe lang duurt een ontslagprocedure bij het UWV?
Een reguliere ontslagprocedure via het UWV duurt gemiddeld ongeveer 4 tot 6 weken, gerekend vanaf het moment dat de ontslagaanvraag van uw werkgever door het UWV compleet is bevonden. Dit betekent dat formulieren A tot en met C moeten zijn ingediend. Als het dossier ingewikkeld is, of als er over en weer extra schriftelijke rondes (repliek en dupliek) nodig zijn, kan deze doorlooptijd uitlopen tot acht weken. Tijdens deze periode blijft u in dienst en houdt u recht op doorbetaling van uw salaris. Een werkgever mag het ontslag pas doorvoeren nádat het UWV toestemming heeft gegeven, waarbij ook nog rekening moet worden gehouden met de voor werkgever geldende wettelijke of contractuele opzegtermijn.
Kan ik mij verweren tegen een ontslagaanvraag bij het UWV?
Ja, absoluut. Zodra uw werkgever een ontslagaanvraag indient, stuurt het UWV u hiervan een kopie. U krijgt vervolgens veertien dagen de tijd om hier schriftelijk op te reageren met een verweerschrift. Dit is een cruciaal moment. In dit verweer kunt u feitelijke onjuistheden aankaarten, aantonen dat het afspiegelingsbeginsel verkeerd is toegepast, of bewijzen dat er nog herplaatsingsmogelijkheden zijn binnen het bedrijf. Een goed onderbouwd verweer leidt er toe dat het UWV de ontslagvergunning weigert. Omdat de procedure puur schriftelijk is en aan strikte termijnen gebonden, is het inschakelen van een gespecialiseerde arbeidsrechtadvocaat voor het opstellen van dit verweerschrift sterk aan te raden.
Wat toetst het UWV bij een bedrijfseconomisch ontslag?
Bij een ontslagaanvraag wegens bedrijfseconomische redenen toetst het UWV drie strenge, wettelijke criteria. Ten eerste beoordeelt het UWV of structureel banenverlies daadwerkelijk noodzakelijk is voor een doelmatige bedrijfsvoering. Uw werkgever moet dit met financiële cijfers onderbouwen. Ten tweede controleert het UWV of de juiste werknemers voor ontslag zijn voorgedragen. Hiervoor moet de werkgever het ‘afspiegelingsbeginsel’ correct toepassen, waarbij werknemers in uitwisselbare functies worden ingedeeld in leeftijdsgroepen (last-in-first-out per groep). Tot slot toetst het UWV de herplaatsingsplicht: is het echt onmogelijk om u (eventueel met scholing) binnen een redelijke termijn te herplaatsen in een andere, passende functie binnen de organisatie of groep?
Wat controleert het UWV bij ontslag wegens langdurige ziekte?
Bij een ontslagaanvraag wegens langdurige ziekte toetst het UWV eveneens een aantal strikte voorwaarden. De belangrijkste voorwaarde is dat de wachttijd van 104 weken (twee jaar) ziekte volledig is verstreken. Daarnaast moet de werkgever een verklaring afgeven (die niet ouder is dan 3 maanden) die hij van de bedrijfsarts ontvangt en waarin staat dat het niet te verwachten is dat de werknemer binnen 26 weken weer geschikt wordt voor de bedongen arbeid, ook niet in aangepaste vorm. Dit is belangrijk, omdat het UWV toetst of herplaatsing of herstel mogelijk is. Als herplaatsing of herstel mogelijk is, zal het UWV geen toestemming tot ontslag geven.
Heeft mijn werkgever een herplaatsingsplicht via het UWV?
Ja, dit is een essentieel onderdeel van het Nederlandse ontslagrecht. Voordat een werkgever toestemming krijgt om u te ontslaan – ongeacht of dit om bedrijfseconomische redenen is of wegens langdurige ziekte – moet hij actief onderzoeken of u herplaatst kunt worden in een andere, passende functie binnen de (groep van de) onderneming. Daarbij moet ook gekeken worden naar vacatures, functies van tijdelijke krachten, of inhuurkrachten die vervangen kunnen worden. Bovendien moet de werkgever nagaan of u met extra (om)scholing geschikt te maken bent voor een beschikbare positie. Kunt u aantonen dat uw werkgever deze actieve inspanningsplicht heeft verzaakt? Dan zal het UWV de ontslagvergunning weigeren.
Heb ik recht op een transitievergoeding na UWV-ontslag?
Ja, als u wordt ontslagen nadat uw werkgever een ontslagvergunning van het UWV heeft gekregen, heeft u altijd recht op de wettelijke transitievergoeding. Dit recht ontstaat zodra de arbeidsovereenkomst op initiatief van de werkgever wordt beëindigd, en geldt vanaf uw allereerste werkdag. Dit geldt dus ook bij ontslag na twee jaar ziekte. Bij langdurige ziekte wordt deze vergoeding zelfs gecompenseerd door het UWV aan uw werkgever, zodat dit voor hen geen financiële drempel mag vormen. Een arbeidsrechtadvocaat controleert voor u of de werkgever de transitievergoeding correct en tijdig uitbetaalt op de eindafrekening.
Kan ik in beroep tegen een beslissing van het UWV?
U kunt niet direct bij het UWV zelf in bezwaar of beroep gaan tegen het afgeven van een ontslagvergunning. Wel staat er een andere juridische weg voor u open: de gang naar de kantonrechter. Als het UWV toestemming geeft voor ontslag en uw werkgever zegt de arbeidsovereenkomst op, dan heeft u twee maanden de tijd om bij de kantonrechter een verzoek in te dienen om het ontslag te herstellen, of om een billijke vergoeding te eisen. Ook de werkgever kan naar de kantonrechter stappen als het UWV de vergunning weigert. Voor deze herstelprocedure bij de kantonrechter is het verstandig om een arbeidsrechtadvocaat in te schakelen.
Wat kost een ontslagprocedure bij het UWV?
Het voeren van de procedure bij het UWV zelf is kosteloos; u betaalt geen griffierecht (administratiekosten zoals bij de rechtbank). Echter, omdat de UWV-procedure erg juridisch en feitelijk van aard is, maakt u doorgaans wel advocaatkosten voor het opstellen van een ijzersterk verweerschrift. Vaak zijn deze kosten het meer dan waard: een succesvol verweer behoudt uw baan, dwingt een betere onderhandelingspositie voor een vaststellingsovereenkomst af, of stelt uw transitievergoeding veilig. Heeft u een rechtsbijstandsverzekering? Dan dekt deze vaak de kosten. Daarnaast komen werknemers met een lager inkomen in aanmerking voor gesubsidieerde rechtsbijstand (een toevoeging), waardoor uw eigen bijdrage minimaal is.
Wat gebeurt er als de werkgever de UWV-aanvraag intrekt?
Het komt in de praktijk voor dat een werkgever de UWV-aanvraag intrekt gedurende de procedure. Dit gebeurt vaak als zij uw ijzersterke verweerschrift lezen en inzien dat het UWV de vergunning waarschijnlijk zal weigeren, of wanneer zij gedurende de procedure alsnog met u tot een vaststellingsovereenkomst (VSO) komen. Trekt de werkgever de ontslagaanvraag in zonder VSO? Dan blijft uw arbeidsovereenkomst simpelweg in stand. U behoudt uw functie, uw recht op loondoorbetaling, en u moet uw werkzaamheden hervatten. Het intrekken van de aanvraag kan uw onderhandelingspositie voor een latere vertrekregeling aanzienlijk versterken, omdat u dan feitelijk heeft ‘gewonnen’.
De informatie op deze pagina dient uitsluitend voor informatieve doeleinden en mag niet worden beschouwd als specifiek juridisch advies. Voor advies op maat, kunt u contact opnemen met Ok Legal. Houd er rekening mee dat de inhoud van deze pagina kan veranderen zonder voorafgaande kennisgeving en Ok Legal niet aansprakelijk is voor eventuele onnauwkeurigheden en/of ontbrekende informatie.