De fictieve opzegtermijn in de VSO

Stel je voor: we hebben een mooie deal gesloten met je werkgever. De handtekeningen staan onder de vaststellingsovereenkomst (VSO) en je bent opgelucht. Maar dan meld je je bij het UWV voor een uitkering en krijg je een nare brief: “Uw uitkering gaat pas over 2 maanden in.”

Je werkgever betaalt je niet meer, en het UWV betaalt nog niet. Hoe betaal je dan je huur of hypotheek? Dit is het gevaar van de ‘fictieve opzegtermijn’. Bij de vaststellingsovereenkomst onderhandelen is dit het eerste waar ik naar kijk. Ik leg je hieronder uit hoe we dit ‘gat’ in je inkomen voorkomen.

Wat is de fictieve opzegtermijn?

Voor een werkgever is een zieke werknemer “duur” en “gedoe”. Volgens de Nederlandse wet heeft je werkgever Het UWV hanteert regels alsof je gewoon ontslagen wordt. Volgens de wet heeft elke werknemer een opzegtermijn. Dit is de tijd die een werkgever normaal gesproken moet wachten voordat hij je mag ontslaan.

Werk je er korter dan 5 jaar? Dan is de opzegtermijn vaak 1 maand

Als je korter dan 5 jaar bij je werkgever in dienst bent, geldt volgens de wet meestal een opzegtermijn van één maand. Dit klinkt overzichtelijk, maar hier wordt vaak een dure rekenfout gemaakt: de regel van de kalendermaand.

Je kunt niet zomaar vier weken optellen bij de dag dat je tekent. De wet zegt dat een opzegtermijn pas begint te lopen vanaf de eerste dag van de volgende maand.

• Hoe het fout gaat: Je tekent de VSO op 15 maart. Je spreekt af dat je per 15 april (precies een maand later) uit dienst gaat. Het UWV zegt dan: “Nee, de opzegtermijn begint pas op 1 april te lopen. U had tot 1 mei in dienst moeten blijven.”
• Het gevolg: Je krijgt van 15 april tot 1 mei geen uitkering. Je mist dus een halve maand inkomen.

Hoe het moet: We kijken naar de datum van vandaag. We maken de huidige maand af. Daarna tellen we één volledige maand erbij op. De einddatum in het contract wordt dan de laatste dag van die maand.

Werk je er langer? Dan kan dit oplopen tot 2, 3 of zelfs 4 maanden

Heb je een lang dienstverband? Dan heb je volgens de wet meer bescherming opgebouwd. Je werkgever moet een langere periode in acht nemen voordat het contract mag stoppen. Het UWV neemt deze termijnen zeer serieus over.

De wet (Burgerlijk Wetboek) hanteert de volgende staffel:

• 5 tot 10 jaar in dienst: 2 maanden opzegtermijn.
• 10 tot 15 jaar in dienst: 3 maanden opzegtermijn.
• 15 jaar of langer in dienst: 4 maanden opzegtermijn.

Dit betekent dat als je 16 jaar in dienst bent en je tekent vandaag een vaststellingsovereenkomst, je pas over 4 volle maanden (plus het restant van de huidige maand) de WW in mag.

Let op: Staat in jouw arbeidscontract een nóg langere opzegtermijn? Bijvoorbeeld 6 maanden? Dan geldt voor het UWV die 6 maanden. Ik controleer daarom altijd eerst je originele contract. Als we hier een fout maken, kun je duizenden euro’s mislopen omdat het UWV maandenlang de hand op de knip houdt.

Het verschil tussen opzegtermijn en einddatum contract

In je VSO staan twee belangrijke tijdstippen die perfect op elkaar moeten aansluiten:

1. De opzegtermijn: De wachttijd van het UWV (gebaseerd op hoe lang je in dienst bent).
2. De einddatum: De datum waarop je contract officieel stopt en je uit dienst gaat.

Het gaat fout als de einddatum eerder is dan dat de opzegtermijn voorbij is. Als jouw opzegtermijn 2 maanden is, maar je spreekt af dat je morgen al uit dienst gaat, ontstaat er een probleem. Het UWV begint pas over 2 maanden met betalen, maar je salaris stopt morgen al.

Rekenvoorbeeld: Hoeveel maanden mis je anders aan inkomen?

Laten we het concreet maken. Stel, je verdient € 3.000 per maand en je hebt een wettelijke opzegtermijn van 2 maanden.

De foute situatie: Je tekent voor direct ontslag

Stel je voor: je zit aan tafel bij je werkgever. De sfeer is gespannen en je wilt er eigenlijk gewoon vanaf. Je werkgever doet een voorstel: “Teken deze vaststellingsovereenkomst vandaag, dan ben je per direct vrij. Je hoeft morgen niet meer te komen.”

Dat klinkt aantrekkelijk. Weg uit de stress, direct vrij zijn. Je gaat akkoord en zet je handtekening. In het contract staat nu dat je dienstverband vandaag eindigt. Je werkgever haalt je direct uit de systemen en stopt per direct met het betalen van je salaris. Jij denkt dat je veilig bent, omdat je recht hebt op een WW-uitkering.

Het gevolg: De harde regels van het UWV

De dag na je ontslag vraag je een uitkering aan bij het UWV middels je DigiD. Je verwacht dat zij het betalen van je inkomen overnemen. Maar dan krijg je een vervelende verrassing.

Het UWV kijkt namelijk niet naar wat jij met je werkgeverhebt afgesproken, maar naar wat er in de wet staat. Ze zien in hun systeem dat jij al langer in dienst bent en dat er een wettelijke opzegtermijn van 2 maanden geldt. Het oordeel van het UWV is hard: “Volgens de wet had uw werkgever u nog 2 maanden loon moeten betalen. Dat u heeft getekend om eerder weg te gaan, is uw eigen keuze. Wij gaan die maanden niet betalen.”

Het UWV zet je uitkering ‘in de wacht’. Ze starten de betaling pas nádat die 2 maanden voorbij zijn.

De schade: Een duur gat in je portemonnee

Nu ontstaat het probleem dat we het ‘WW-gat’ noemen.

• Je werkgever betaalt niet meer (want je bent uit dienst).
• Het UWV betaalt nog niet (vanwege de fictieve opzegtermijn).

Laten we de schade optellen: Je mist 2 maanden salaris van € 3.000 bruto. Dat is in totaal € 6.000 dat niet op je rekening komt. Maar dat is nog niet alles. Je mist over die twee maanden ook:

• Je vakantiegeldopbouw (8%);
• Opbouw vakantiedagen;
• Eventueel je pensioenopbouw.

Dit betekent dat je twee maanden lang je hypotheek of huur en boodschappen moet betalen van je spaargeld. Heb je geen spaargeld? Dan moet je dit gat dichten met je ontslagvergoeding. En dat is ontzettend zonde. Die vergoeding was bedoeld als extraatje voor je toekomst, niet om een fout in het contract te repareren.

Wie betaalt jouw salaris tijdens deze wachttijd?

Dit is het belangrijkste punt om te onthouden: Het ‘gat’ is voor rekening van de werknemer.

• De werkgever is niet verplicht om door te betalen als jij tekent voor een eerdere einddatum.
• Het UWV is niet verplicht om eerder te betalen.

Als de opzegtermijn niet goed in het contract staat, ben jij de enige die verliest. De werkgever bespaart juist geld, omdat ze jou eerder van de loonlijst af hebben. Daarom proberen werkgevers vaak een vroege einddatum voor te stellen. Trap daar niet in.

Hoe je de juiste datum vastlegt in de vaststellingsovereenkomst

Als ik jouw VSO controleer, pak ik direct mijn rekenmachine erbij.

1. het checken van de dienstjaren: Ik kijk hoe lang je in dienst bent en bereken de wettelijke opzegtermijn. Is dat 1, 2, 3 of 4 maanden?
2. Datum prikken: Ik zorg dat de einddatum in de VSO na deze opzegtermijn ligt.
3. Vrijstelling regelen: Ik onderhandel met je werkgever dat je tot die einddatum gewoon in dienst blijft en je salaris krijgt, maar dat je niet meer hoeft te werken (vrijstelling van werk).

Zo overbrug je de wachttijd met volledig salaris. Op de dag dat je salaris stopt, begint direct je WW-uitkering. Zo heb je geen dag zonder inkomen.

Laat mij de einddatum narekenen voor je

Twijfel je of de datum in jouw voorstel wel klopt? Een rekenfout is snel gemaakt en kost je duizenden euro’s. Neem contact met mij op, dan reken ik precies voor je uit welke datum er in jouw contract moet staan.