Vaststellingsovereenkomst tijdens ziekte

Ben je ziek thuis en komt je werkgever ineens met een vaststellingsovereenkomst (VSO)? Dan gaan bij mij direct alle alarmbellen rinkelen. Waar een VSO normaal gesproken een prima manier is om uit elkaar te gaan, is het voor een zieke werknemer een veld vol landmijnen.

Ziek zijn maakt je kwetsbaar. Je hebt minder energie en bent onzeker over de toekomst. Werkgevers proberen hier soms gebruik van te maken met een ‘mooi’ aanbod om snel van het probleem af te zijn. Maar pas op: als je dit verkeerd aanpakt, eindig je zonder baan én zonder inkomen. Voordat we gaan onderhandelen, moet je eerst de risico’s begrijpen.

Waarom je werkgever zo graag wil dat je tekent

Voor een werkgever is een zieke werknemer “duur” en “gedoe”. Volgens de Nederlandse wet heeft je werkgever zware verplichtingen:

• Loondoorbetaling: Ze moeten je twee jaar lang doorbetalen (minimaal 70%, maar vaak 100%).
• Re-integratie: Ze moeten veel tijd en geld steken in jouw herstel en terugkeer naar werk, samen met de bedrijfsarts.

Door jou een VSO te laten tekenen, kopen ze deze verplichtingen af. Ze zijn dan in één klap van de loonkosten en de re-integratiezorgen af. Dat is voor hen heel gunstig. Maar is het dat voor jou ook? Meestal niet.

Het grote gevaar bij een VSO tijdens ziekte: Geen WW en geen Ziektewet

Het grootste risico van tekenen tijdens ziekte is het verliezen van je vangnet. Het UWV is hier onverbiddelijk in. Als jij ziek bent, geldt er een opzegverbod. Je mag niet ontslagen worden.

Als jij toch meewerkt aan je ontslag door een VSO te tekenen terwijl je ziek bent, pleeg je een zogenoemde ‘benadelingshandeling’. Het UWV redeneert als volgt: “U had recht op loon tijdens ziekte. U heeft dat recht vrijwillig opgegeven. Daarom krijgt u van ons geen Ziektewet-uitkering en ook geen WW-uitkering.”

Je valt dan in een zwart gat: 0 euro inkomen. Je bent te ziek om te werken bij een nieuwe werkgever, en je krijgt geen geld van de overheid.

Wanneer mag je wél een VSO tekenen bij ziekte?

Betekent dit dat je nooit weg kunt als je ziek bent? Nee, maar de timing is cruciaal. Er zijn twee situaties waarin we wél kunnen praten over een VSO.

Situatieve arbeidsongeschiktheid

Soms meld je je ziek, maar mankeer je medisch gezien niets aan je lichaam. Je hebt geen griep en geen gebroken been. De reden dat je thuiszit, is stress, ruzie of een conflict op het werk.

Misschien heb je een slechte relatie met je leidinggevende, is de werkdruk te hoog of voel je je weggepest. Zodra je aan je werk denkt, krijg je buikpijn of hartkloppingen. Maar als je in het weekend vrij bent, of op vakantie gaat, voel je je eigenlijk prima. Dit noemen we situatieve arbeidsongeschiktheid. Je bent alleen ‘ziek’ in de situatie op je werk.

Hoe kun je dan toch veilig een VSO tekenen? In deze situatie is ontslag vaak de enige oplossing om weer beter te worden. Als je weggaat bij de werkgever, valt de stress weg en ben je weer gezond.

• De rol van de bedrijfsarts: Het is heel belangrijk dat de bedrijfsarts bevestigt dat jouw klachten komen door het werkconflict.
• De afspraak: We spreken in de vaststellingsovereenkomst af dat je uit dienst gaat, maar voordat je de vaststellingsovereenkomst ondertekend meld jij je eerst beter bij jouw werkgever. Dit komt uiteraard niet naar voren in de vaststellingsovereenkomst.
• Het resultaat: Omdat je op je eerste werkloze dag weer ‘beter’ bent, ben je beschikbaar voor werk. Daardoor heb je gewoon recht op een WW-uitkering.

Bijna hersteld

Stel je voor: je bent al een tijdje ziek geweest (bijvoorbeeld door een operatie of een burn-out), maar het gaat de goede kant op. Je voelt je bijna weer de oude. Je werkgever stelt voor om uit elkaar te gaan met een vaststellingsovereenkomst. Mag je dan tekenen? Dat kan, maar alleen als je 100% zeker weet dat je beter bent voordat je contract écht stopt.

Hoe werkt dit? In een vaststellingsovereenkomst staat altijd een opzegtermijn. Dit is de tijd tussen het tekenen en de einddatum. De opzegtermijn is afhankelijk van de duur van je dienstverband.

• Voorbeeld: Je tekent op 1 maart. De einddatum is 1 juli.
• De gok: Jij denkt: “Ik ben in april wel weer helemaal beter.”
• Als je inderdaad in april beter bent, is er op 1 juli (als je werkloos wordt) niks aan de hand. Je bent beter, dus je kunt werken, dus je krijgt een WW-uitkering.

Wat is het grote gevaar? Dit blijft een risico. Stel dat je een terugval krijgt. Of stel dat het herstel toch langzamer gaat dan je dacht.

• Als je op 1 juli (de einddatum) nog steeds ziek bent, heb je een groot probleem.
• Je krijgt geen WW-uitkering (want je bent ziek).
• Je krijgt geen Ziektewet-uitkering (want je hebt vrijwillig getekend voor ontslag terwijl je ziek was).
• Je werkgever betaalt je niet meer (want je bent uit dienst).

Teken alleen in deze situatie als je echt al voor 100% hersteld bent. Bij twijfel: niet tekenen. Je gezondheid gaat voor.

Je VSO onderhandelen voor een maximale ontslagvergoeding

Stel, je bent ziek door een arbeidsconflict en je wilt zelf ook weg. Dan sta je in de onderhandeling enorm sterk. Je werkgever wil namelijk dolgraag van dat risico van 2 jaar loondoorbetaling af.

Omdat jij beschermd wordt door het opzegverbod, hangt er een hoog prijskaartje aan jouw vertrek. Ik reken voor de werkgever uit wat het kost als jij in dienst blijft (loonkosten + re-integratiekosten). Dat bedrag gebruiken we als hefboom.

• We nemen geen genoegen met de standaard transitievergoeding.
• We vragen een veel hogere ontslagvergoeding (soms factor 2 of 3) om jou te compenseren voor het opgeven van je ontslagbescherming.

Het stappenplan bij een VSO tijdens ziekte

Stap 1: Teken niets en haal hulp in huis

Dit is het belangrijkste moment. Je werkgever legt een contract voor je neus en wil misschien dat je snel tekent. Doe dit absoluut niet. Als je ziek bent, ben je extra beschermd door de wet. Zodra je een handtekening zet, gooi je die bescherming weg. 

Neem het document aan en zeg slechts één zin: “Ik neem dit mee naar huis en ik ga juridisch advies inwinnen.” Ga daarna naar huis en meld je (als je dat nog niet gedaan had) ziek of blijf ziek gemeld. Je hoeft nu geen discussie te voeren; dat doe ik later voor jou.

Stap 2: Medische check (Wat zegt de bedrijfsarts?)

Voordat we ook maar iets kunnen beslissen, moeten we weten hoe je er medisch voor staat. Ik kijk samen met jou naar het dossier van de bedrijfsarts. Dit is cruciaal voor je veiligheid. Ben je “medisch ongeschikt”? Bijvoorbeeld door een operatie, een zware depressie of een botbreuk? Dan is het advies bijna altijd: niet tekenen. Als je in deze toestand tekent, ziet het UWV dit als een fout van jou. Je krijgt dan geen uitkering. We tekenen pas als we zeker weten dat dit veilig is.

Stap 3: De herstel fase (Is het werk de oorzaak?)

Soms ben je ziek door het werk. Je hebt bijvoorbeeld ruzie met jewerkgever, de werkdruk is te hoog of er is een arbeidsconflict. Je bent dan niet ‘ziek in je lichaam’, maar je wordt ziek van de situatie. In dit geval kunnen we een strategie maken. 

We zorgen dat de bedrijfsarts bevestigt dat het conflict de oorzaak is van jouw uitval. De arts zegt dan eigenlijk: “Als deze werknemer hier weggaat, is hij weer beter.” Dit is onze sleutel naar een veilige WW-uitkering. Met deze verklaring snapt het UWV dat ontslag juist goed is voor jouw herstel.

Stap 4: De VSO onderhandeling

Als zieke werknemer sta je ontzettend sterk in de onderhandeling. Je werkgever mag jou namelijk de eerste twee jaar niet ontslaan. Als ze toch willen dat je weggaat, moeten ze daar flink voor betalen. Ik reken voor je uit wat het de werkgever kost als jij in dienst blijft. Dat bedrag gebruik ik om een hogere ontslagvergoeding te eisen. Daarnaast eisen we een einddatum die ver in de toekomst ligt. Zo krijg je nog maandenlang salaris doorbetaald zonder dat je hoeft te werken. Die tijd kun je gebruiken om rustig te herstellen.

Ben je ziek en heb je een vaststellingsovereenkomst ontvangen?

Neem geen enkel risico. De gevolgen van een fout zijn hier niet te overzien. Bel mij direct voor een eerste check. Ik beoordeel of je veilig kunt tekenen of dat je je bescherming moet behouden.